Brandschade en uw verzekering

De eerste vraag na een brand is bijna altijd wie wat betaalt. Het antwoord begint bij het onderscheid tussen het gebouw en wat erin staat. Dat onderscheid bepaalt ook wie de opdracht geeft, en dat is bij huurwoningen en appartementen de bron van de meeste verwarring.

Bij een appartement betekent dit dat er meestal twee dossiers tegelijk lopen: dat van de VvE voor het gebouw en dat van de bewoner voor de inboedel. Wij werken dan met beide, en houden de rapportage gescheiden zodat elke verzekeraar het deel krijgt dat bij hem hoort.

Bij brand is de schade zelden beperkt tot wat verbrand is. Rook trekt door het hele pand, roet slaat neer in ruimtes waar het vuur nooit is geweest en bluswater zakt in vloeren en isolatie. Die vervolgschade heet gevolgschade en valt in de regel onder dezelfde dekking als de brand zelf. Het is wel het onderdeel waarover de meeste discussie ontstaat, omdat het minder zichtbaar is.

• Roetneerslag op wanden, plafonds, inventaris en installaties, ook op verdiepingen zonder brand.
• Rookgeur in textiel, isolatie en ventilatiekanalen.
• Bluswaterschade aan vloeren, wanden en de constructie eronder.
• Schade door de bluswerkzaamheden zelf, zoals ingeslagen ramen of opengebroken delen.
• Vervolgschade die ontstaat door te lang wachten, bijvoorbeeld corrosie of schimmel. Dit is precies het deel waarover een verzekeraar kan tegenwerpen dat u eerder had moeten handelen.

De wet legt de verzekerde een plicht op om schade te beperken. Artikel 7:957 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat u, zodra u weet dat het risico zich verwezenlijkt of dreigt, binnen redelijke grenzen alle maatregelen moet nemen die de schade voorkomen of verminderen. Dat heet de bereddingsplicht.

Daar staat een recht tegenover. Lid 2 van hetzelfde artikel bepaalt dat de verzekeraar de kosten van die maatregelen vergoedt, en ook de schade aan zaken die daarbij worden ingezet. Een volledige uitsluiting van die vergoeding is niet toegestaan. Andersom geldt lid 3: neemt u geen maatregelen terwijl dat wel kon, dan mag de verzekeraar de uitkering verminderen met de schade die daardoor is ontstaan.

In de praktijk betekent dit dat het laten wegpompen van bluswater, het afdekken van een open dak en het snel laten reinigen van roet geen kosten zijn die u op eigen risico maakt, maar handelingen waartoe u verplicht bent en die daarom vergoed horen te worden. Laat de opdracht wel altijd afstemmen met uw verzekeraar, en bewaar alle bonnen.

De verzekeraar stuurt een schade-expert om de omvang van de schade vast te stellen. Die expert werkt in opdracht van de verzekeraar. Bent u het niet eens met de vaststelling, dan kunt u een eigen expert inschakelen: de contra-expert. Die stelt de schade opnieuw vast en onderhandelt namens u.

Artikel 7:959 BW bepaalt dat de redelijke kosten tot het vaststellen van de schade voor rekening van de verzekeraar komen, ook als daardoor het verzekerde bedrag wordt overschreden. Daaronder vallen ook de kosten van de expert die u zelf inschakelt. Voor particulieren die de verzekering niet in de uitoefening van een beroep of bedrijf hebben gesloten, is die regel dwingend recht op grond van artikel 7:963 lid 6 BW: de verzekeraar mag daar in de polisvoorwaarden niet in uw nadeel van afwijken. Voor zakelijke verzekerden is dat anders, daar is de polis leidend.

Er geldt wel een dubbele redelijkheidstoets: het moet redelijk zijn geweest om een contra-expert in te schakelen, en de kosten daarvan moeten zelf ook redelijk zijn. Een contra-expert inschakelen omdat het verschil van mening groot is, is iets anders dan er standaard een naast zetten.

1. Melding en eerste opname

   Datum en tijd van de melding, wie ter plaatse was, en de situatie zoals aangetroffen. Foto's per ruimte voordat er iets wordt verplaatst.

2. Genomen maatregelen

   Wat is er gedaan om verdere schade te beperken, wanneer, en waarom. Dit is de onderbouwing van de bereddingskosten.

3. Metingen

   Vochtmetingen bij bluswaterschade, met de meetpunten en het verloop over de dagen. Dit toont aan dat drogen nodig was en wanneer het klaar was.

4. Wat gereinigd is en wat verwijderd

   Per onderdeel: gereinigd, of verwijderd omdat reiniging niet meer mogelijk was. Juist die keuze wordt achteraf bevraagd.

5. Oplevering

   De staat waarin het pand is achtergelaten: schoon, droog en stabiel, gereed voor de aannemer. Met wat er daarna nog moet gebeuren.

• Achterstallig onderhoud dat de schade heeft veroorzaakt of vergroot. Dit is een veelgebruikte afwijzingsgrond.
• Opzet en, afhankelijk van de polis, roekeloosheid.
• Schade die u had kunnen voorkomen door tijdig te handelen, op grond van artikel 7:957 lid 3 BW.
• Kosten van normale voorzorgsmaatregelen. Bereddingskosten gaan over buitengewone maatregelen tegen acuut dreigende schade.
• Bedrijfsschade en omzetverlies, tenzij u daar een aparte dekking voor heeft.

Dit artikel beschrijft de hoofdlijn en de wettelijke basis. Wat er in uw geval precies gedekt is, staat in uw polisvoorwaarden. Twijfelt u, leg de vraag dan voor aan uw verzekeraar, uw tussenpersoon of een contra-expert.