Rookschade zit ook waar het vuur nooit is geweest
Een brand in één ruimte levert vrijwel altijd schade op in het hele pand. Rook zoekt kieren, schachten en ventilatiekanalen en slaat neer in kamers die er op het oog ongeschonden uitzien. Die schade wordt zelden op tijd opgemerkt, en dat is precies waarom ze duur wordt.
Kort antwoord
Rookschade verwijdert u door eerst vast te stellen hoe ver de rook is gekomen en daarna de bron te reinigen: oppervlakken, textiel, inboedel en de ventilatie. Ontgeuren komt als laatste stap, want een geurbehandeling op een niet gereinigde bron werkt hooguit een paar weken. Ruimtes zonder zichtbare schade horen in het onderzoek mee te lopen, omdat rook zich via kieren en kanalen door het hele pand verplaatst.
Rook verplaatst zich, vuur niet
Vuur blijft waar de brandstof is. Rook gaat overal naartoe waar lucht heen kan: langs plinten, door leidingschachten, via de mechanische ventilatie, tot in kasten en laden die dicht stonden. Op koude oppervlakken slaat hij neer, en daar begint hetzelfde proces als bij roet. Het gevolg is dat de schade zich uitstrekt over ruimtes, en soms over verdiepingen, waar niemand een brand vermoedt.
Dat maakt de omvang van rookschade lastig te schatten. Wat u ziet is een grijs waas op een muur. Wat er werkelijk aan de hand is, blijkt pas als iemand de route van de rook naloopt en op de plekken kijkt waar de lucht langs is gegaan. Wordt die stap overgeslagen, dan wordt er gereinigd waar het zichtbaar is en blijft de rest zitten. Dat is de belangrijkste reden waarom een pand na een reiniging opnieuw naar brand gaat ruiken.
Wat rook aantast
| Onderdeel | Wat er gebeurt | Waarom het telt |
|---|---|---|
| Oppervlakken | Grijze film op wanden, plafonds en kozijnen, het zwaarst boven warmtebronnen | Poreuze afwerking neemt de deeltjes op en houdt de geur vast |
| Ventilatie | Kanalen, roosters en filters raken vervuild en verspreiden verder | Een vervuild kanaal blaast de geur na elke reiniging terug de ruimte in |
| Elektronica en installaties | Deeltjes komen in behuizingen, op printplaten en in schakelkasten | Roet geleidt en chloriden corroderen; storingen komen vaak pas later |
| Textiel en inboedel | Gordijnen, bekleding, matrassen en kleding nemen rook diep op | Doorgaans de sterkste geurbron en tegelijk goed te redden |
| Voorraad en documenten | Papier, verpakking en levensmiddelen nemen geur over | Bij bedrijven vaak de grootste post en het snelst aan bederf onderhevig |
Ontgeuren is de laatste stap, niet de eerste
Een geurbehandeling op een pand waar de bron nog in zit, is weggegooid geld. Het ruikt twee weken fris en daarna komt de brandlucht terug, meestal zodra de verwarming aangaat of het vochtig wordt. Warmte en vocht maken de vastgelegde deeltjes opnieuw vluchtig. Wij ontgeuren daarom pas als de reiniging klaar is en wat de geur vasthoudt eruit is.
Welke behandeling daarna volgt, hangt af van het pand en van wat erin staat. Ozon is effectief omdat het geurmoleculen oxideert tot in het materiaal, maar het is schadelijk om in te ademen en kan alleen in een onbewoonde ruimte, met nabehandeling en een wachttijd. Voor panden met gevoelige inboedel of waar mensen in moeten blijven, werken we met verneveling van een geurbindend middel, dat dezelfde route aflegt als de rook destijds.
Bedrijven: hoe eerder, hoe minder stilstand
Bij een bedrijfspand is de rookschade zelden het duurste onderdeel. De stilstand is dat. Machines met roet in de behuizing, een serverruimte waar de rook langs is gekomen, voorraad die naar brand ruikt en niet meer verkocht kan worden: dat zijn de posten die bepalen wanneer u weer draait.
Wij werken daarom in volgorde van bedrijfsbelang en niet van boven naar beneden door het pand. Eerst wat corrodeert of wat de productie blokkeert, dan de rest. Waar het kan zetten we een schoon werkgebied op zodat een deel van de organisatie door kan terwijl er elders nog gereinigd wordt.
Zo pakken wij rookschade aan
Rookdoorslag in kaart brengen
We lopen de route van de rook na, ook in ruimtes zonder zichtbare schade, en controleren kanalen, schachten, kasten en kruipruimte. Zo weten we welke ruimtes meedoen en, net zo belangrijk, welke niet.
Afschermen en voorrang bepalen
Schone delen worden afgeschermd. Elektronica, installaties en alles met corrosierisico gaan voor, want daar loopt de klok het hardst.
Bronreiniging
Droge verwijdering waar dat kan, daarna reiniging die past bij de ondergrond. Ventilatiekanalen, roosters en filters horen hier standaard bij.
Inboedel en textiel
Wat behandelbaar is gaat mee voor reiniging en ontgeuring, eventueel met tijdelijke opslag tot het pand weer in gebruik kan. Wat verloren is, leggen we vast met foto en omschrijving.
Ontgeuren en controleren
Pas als de bron weg is volgt de geurbehandeling. Daarna controleren we of de geur ook na opwarming wegblijft, want dat is het moment waarop hij normaal terugkomt.
Vastleggen
Wat is aangetroffen, wat is gereinigd, wat is afgevoerd en met welk resultaat. Eén dossier voor uw verzekeraar.
Bronnen
Rookschade en brandlucht in het kort
Veelgestelde vragen over rookschade en brandlucht
Wat is rookschade precies?
Alle schade die rook achterlaat buiten het vuur om: een film van rook- en roetdeeltjes op oppervlakken, in ventilatiekanalen, in elektronica en in textiel, plus de geur die daarbij hoort. Rookschade strekt zich meestal uit tot ruimtes waar het vuur nooit is geweest, omdat rook zich via kieren en kanalen door het pand verplaatst.
Wat moet ik doen bij rookschade?
Betreed het pand pas als de brandweer het vrijgeeft, meld de schade bij uw verzekeraar en laat de rookdoorslag zo snel mogelijk vaststellen. Ga niet zelf met water en sop aan de slag: dat smeert de deeltjes uit en drukt ze de ondergrond in. Ventileren mag wel, en het helpt.
Zit de rookschade ook in ruimtes zonder brand?
Vrijwel altijd. Rook verplaatst zich via kieren, leidingschachten en ventilatiekanalen door het hele pand en slaat neer op koude oppervlakken. Die ruimtes ruikt u meestal pas dagen later, wanneer de eerste ventilatie is uitgewerkt en het pand weer opwarmt.
Waarom komt de brandlucht na een reiniging terug?
Omdat de bron er nog zit. Meestal is er gereinigd waar de schade zichtbaar was, terwijl de deeltjes ook in poreuze afwerking, textiel en de ventilatie zitten. Zodra het warmer of vochtiger wordt, komen ze opnieuw vrij. Ontgeuren heeft daarom alleen zin nadat de bron is aangepakt.
Kan elektronica na rookschade nog gered worden?
Vaak wel, mits het snel gebeurt. Roet geleidt en chloriden uit verbrande kunststoffen vormen met vocht zoutzuur, dat printplaten en contacten aantast zolang het erop ligt. Apparatuur die direct wordt beoordeeld en behandeld, overleeft aanzienlijk vaker dan apparatuur die weken blijft staan.
Hoe lang duurt het voordat een pand geurvrij is?
Dat hangt af van de omvang van de brand en hoeveel poreus materiaal er is. Wordt de bron aangepakt, dus reiniging van oppervlakken, textiel en kanalen gevolgd door een geurbehandeling, dan is een pand doorgaans binnen enkele dagen tot een paar weken geurvrij.
Ruikt uw pand nog naar brand?
Dan zit de bron er nog. Bel de calamiteitenlijn, dan komen we vaststellen waar de rook naartoe is getrokken en wat er nodig is om het pand echt geurvrij te krijgen.