Schoonmaak na brand, in de juiste volgorde

Een schoonmaakbedrijf maakt vuil weg dat op een oppervlak ligt. Na een brand ligt er geen vuil maar een chemisch actieve laag die zich aan alles hecht en die reageert zodra er vocht bij komt. Bij het verbranden van kunststoffen komen volgens het RIVM onder meer zoutzuur en dioxinen vrij. Zoutzuur op een cv-ketel, op elektronica of op een chromen rand betekent corrosie, en die corrosie loopt door zolang de laag erop ligt. Schoonmaken is hier dus geen opruimen achteraf, het is het stoppen van een proces dat nog bezig is.

Daar komt een gezondheidskant bij. De GGD adviseert roet binnenshuis door een schoonmaakbedrijf te laten opruimen en geen gewone stofzuiger te gebruiken, omdat die de fijnste deeltjes juist weer de ruimte in blaast. In panden van voor 1994 kan een brand daarnaast asbestvezels hebben vrijgemaakt. Dat vraagt eerst onderzoek, en pas daarna mag er iemand aan de slag.

Dit is geen kwestie van harder poetsen. Het verschil zit in materieel, methode en aansprakelijkheid. Een schoonmaakploeg die met de verkeerde middelen begint, kan in een halve dag oppervlakken onherstelbaar maken die daarvoor nog te reinigen waren.

Wat er als eerste moet gebeuren is bijna nooit wat het meest in het oog springt. De zwarte muur in de woonkamer kan wachten, de meterkast en de inbouwapparatuur kunnen dat niet. Wij werken daarom van vergankelijk naar duurzaam, niet van vies naar schoon.

1. Opname en afbakening

   We lopen het pand na op de route die de rook heeft genomen, ook in ruimtes zonder zichtbare schade, en leggen per ruimte vast wat er ligt. Schone delen worden afgeschermd zodat er niets wordt versleept.

2. Schadestop

   Metaal, installaties en elektronica met corrosierisico gaan eerst. Hier loopt de klok het hardst en is elke dag wachten direct zichtbaar in de schadelast.

3. Droge reiniging

   Het losse roet eraf met materiaal dat de deeltjes bindt in plaats van uitsmeert, met afzuiging op filters. Nat werken voordat dit gebeurd is, drukt het roet de ondergrond in.

4. Natte reiniging op maat

   Daarna reiniging afgestemd op de ondergrond, bepaald met een proefreiniging per vlak. Ventilatiekanalen en roosters gaan mee, anders vervuilt het pand zichzelf opnieuw.

5. Selectief verwijderen

   Wat niet schoon te krijgen is, halen we eruit: aangetast plaatmateriaal, doordrenkte isolatie, vloerbedekking. Dat is meteen de grens met de aannemer.

6. Ontgeuren en opleveren

   Geurbehandeling komt als laatste, want zolang er nog een bron in het pand zit komt de lucht terug. Daarna controle per ruimte en één rapport voor uw verzekeraar.

De omvang van een brandschade wordt bijna altijd te klein ingeschat, omdat mensen kijken naar waar het vuur is geweest. Rook volgt de luchtstroom in het pand en gaat via kieren, kanalen en het trappenhuis mee naar boven. Slaapkamers twee verdiepingen hoger, een kledingkast die dicht was, de binnenkant van een afzuigkap: daar zit vaak meer dan verwacht.

• Ventilatie- en afzuigkanalen, die het roet anders blijven rondpompen.
• Kasten en laden die tijdens de brand dicht waren, maar niet luchtdicht.
• Textiel en beddengoed, de sterkste geurbron die er in een woning is.
• Meterkast, cv-installatie en witgoed, waar corrosie stil doorloopt.
• Het trappenhuis en de gang, waarlangs de rook de rest van het pand in is gegaan.

Bij een gedekte brand valt de reiniging doorgaans onder de opstal- of inboedelverzekering, ook in ruimtes waar het vuur niet is geweest. De discussie gaat zelden over of er schoongemaakt moet worden en bijna altijd over de omvang. Daarom leggen wij per ruimte vast wat is aangetroffen, welke methode is gebruikt, wat is gereinigd en wat is afgevoerd, met beeld erbij. Dat is één schadedossier dat uw verzekeraar kan volgen, in plaats van losse facturen van drie partijen.